خاک دلیران

بعد از گذشت سال‌ها انتظار، به وطن بازگشته اند. شهیدان سعید رحیمی و باباجان عابدی را می‌گویم؛ که خرداد سال ۱۳۶۷ به خیل عظیم شهیدان پیوستند، اما پیکرهای مطهرشان هیچ گاه به وطن باز نگشت. حالا خبر رسیده پس از ۳۲ سال چشم انتظاریِ خانواده و هم رزمانشان پیکر های این شهیدان والامقام همزمان با چهلمین سال دفاع مقدس شناسایی و به وطن بازگشته تا کنار دیگر یاران شهیدشان در فسا و داریون آرام و قرار گیرند.

کتاب دفاع مقدس آکنده از جان فشانی‌ها و رشادت‌های بابا جان هایست که با این که خود پدر شهید بودند اما باز هم به این افتخار اکتفا نکردند و جانِ خود را نیز در طبق  اخلاص گذاشتند؛ تا خاک وطن جولانگاه دشمنان نشود.

چهل سال از آن روز‌های خون و حماسه می‌گذرد. از آن روز‌ها که دشمن به خیال خام خود می‌خواست ایران را در مدت کوتاهی فتح کند، اما از خود گذشتگی و مقاومت زنان و مردان این سرزمین از کوچک و بزرگ تا پیر و جوان، معادلات آن‌ها و حامیانشان را به هم زد و ۸ سال دفاع مقدس در دفترِ دلاوری‌های مردمان این مرز و بوم به ثبت رسید.

به گواهِ تاریخ، جنگ تحمیلی عراق با ایران طولانی‌ترین جنگ متعارف در قرن بیستم میلادی و دومین جنگ طولانی این قرن پس از جنگ ویتنام بود که نزدیک به هشت سال به طول کشید.
در دوران دفاع مقدس، مردم شهید پرور استان فارس با تقدیم بیش از ۱۴ هزار شهید، ۴۰ هزار جانباز و ۲ هزار آزاده نقش به سزایی در دفاع از خاک مقدس جمهوری اسلامی ایران، انقلاب و آرمان‌های آن داشته اند.
برگی از کتاب حماسه
به سراغ یکی از مادران صبور و مقاوم شهدا می‌روم. از خانم مزارعی می‌خواهم از فرزند شهیدش برایم بگوید.

آن روز ِعجیب مثل یک فیلم از مقابل دیدگانش عبور می کند. آذر ماه سال شصت است . 
از دوری فرزند بی قراری می کند. مدت هاست از او خبری ندارد. چه کند مادر است و عاشق پاره وجود. چند روزی است که در دلش شوری به پا شده است. دیگر نمی‌تواند دوری او را تحمل کند، سرانجام برای خبر گرفتن از حال و روز جگر گوشه اش که در منطقه عملیاتی بستان مشغول نبرد با دشمن بعثی است رهسپار شهر می‌شود تا با فرزندش تلفنی صحبت کند و یا حداقل از او خبری کسب نماید.

در حالی که مادر به سمت شهر می‌رود؛ در سویِ دیگر خانواده‌ای داغدار همراه با مردم برای تشییع پیکر مطهر شهیدِ خود به بیمارستان آمده اند. پدر، مادر، خواهران و برادران شهید همه بی قرارند و سیلاب اشک جاری می‌کنند. آن‌ها خانواده شهید نادر محمدی هستند. پدر شهید پارچه سفید انداخته بر پیکر جوانش را کنار می‌زند تا برای آخرین بار چهره او را نظاره کند. اما بهت زده نگاهش بر پیکر شهید خیره می‌ماند! چه خبر است؟
ولوله‌ای در می‌افتد، ناگهان در میان بهت و حیرت حاضران، پدر به حرف می‌آید: او ... او پسر من نیست! او نادر نیست! همه تعجب می‌کنند.

در میان شلوغی و پچ پچ جمعیت، سیدی وارسته جلو می‌آید. همه به احترامش کنار می‌روند. روحانی روستا را همه می‌شناسند، به طرف پدر شهید می رود و او را تسلی می دهد اما با اشاره او به طرف پیکر شهید می رود و  پارچه را کنار می‌زند. نه باورش نمی‌شود و ناگهان خود را در آغوش شهید رها می‌کند. بله! آن پیکر خفته در خون و شقایق پرپر کسی نیست جز فرزند او!

اینک روحانی روستا داغدار لاله‌ای غرقه به خون است. به گفته شاهدان او دست هایش را به سوی آسمان بالا می‌برد و خروشان فریاد بر می‌آورد که خدایا! این قربانی ناچیز را از ما بپذیر.

در مصاحبه‌ای که برنامه رادیویی بنیاد شهید انقلاب اسلامی در آن روز‌ها با مرحوم سید موسی شجاعی پدر شهید داشته، وقتی از او سؤال شد که احساس خود را درباره این واقعه غیر منتظره بیان کند؛ پاسخ می‌دهد در آن هنگام من به یاد امام حسین (ع) افتادم؛ لحظه‌ای که بر بالای سر جگر گوشه اش علی اکبر رسید. اما امام حسین (ع) می‌دانست که علی اکبرِ او شهید شده و خود را به پیکرش رساند، اما من نمی‌دانستم که شهید، فرزند من است. الله اکبر به این همه صبر و استقامت.

• یکی از همسنگران شهید تعریف می‌کند چون پیراهن او به دلیل مأموریتی که داشته خیس بوده، پیراهن یکی از همرزمانش که هم ولایتی اش بوده و نام  نادر محمدی بر آن حک شده بود، بر تن می‌کند و بنیاد شهید بر اساس نام حک شده بر لباس، او را به عنوان شهید «نادر محمدی» اعلام می‌کند. بعد معلوم می‌شود، این پیکرِ مطهر، از آنِ نوجوان بسیجی ۱۷ ساله شهید سید حمزه شجاعی است.

بله این تنها گوشه‌ای از صبر و استقامت و حماسه سازی‌های مردمان این مرز و بوم است که ارزش و بهای آن با هیچ چیز قابل قیاس نیست. یکی از جوانان روستا که به مناسبت هفته دفاع مقدس بر مزار شهیدان حاضر شده می‌گوید باید همواره یاد این حماسه سازان را زنده نگداشت چرا که به گفته رهبر معظم انقلاب زنده نگهداشتن یاد شهدا کمتر از خود شهادت نیست.

فارس در دفاع مقدس
هشت سال دفاع مقدس یکی از درخشان‌ترین عرصه‌های دفاع در تاریخ این مرز و بوم به شمار می‌رود؛ هنگامه‌ای که ملت ایران از کوچک و بزرگ و مرد و زن در اتحادی بی نظیر و یکپارچه به مصاف با دشمن متجاوز رفت و برای نخستین بار در ۲۰۰ سال اخیر نگذاشت حتی یک وجب از خاک وطن به دست دشمن بیفتد.

• مردم استان فارس نیز در این برهه از تاریخ با اعزام بیش از ۲۷۰ هزار رزمنده که در بیش از ۳۰ عملیات بزرگ و کوچک شرکت کردند؛ در کنار دیگر هم وطنان غیور و شجاع خود نامشان را در دفتر زرین دفاع مقدس ماندگار کردند.

سرهنگ پاسدار سعید کوشکی مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان فارس می‌گوید رزمندگان استان فارس از اولین گروه‌های بودند که در جنگ حضور یافتند و اولین شهید نیروی انتظامی در دفاع مقدس از استان فارس بوده است. اما او معتقد است در خصوص نقش مردم و رزمندگان استان فارس در دفاع مقدس کوتاهی شده و آنگونه که باید این نقش عظیم به تصویر کشیده نشده است.

سرهنگ کوشکی ادامه می‌دهد چهلمین سال دفاع مقدس فرصت گرانبهایی است که با بهره‌گیری از ظرفیت پیشکسوتان ایثار و شهادت میراث گرانبهای دفاع مقدس را به نسل‌های بعد منتقل کنیم.

تاریخچه دفاع مقدس نشان می‌دهد گرچه شیراز و فارس کیلومتر‌ها با کشور عراق فاصله داشت دشمن بعثی در طول جنگ بیش از ۲۰ بار شیراز را بمباران کرد که تعدادی از شهروندان بی گناه که بیشتر آن‌ها، کودکان و زنان بستری در بیمارستان‌ها و دانش آموزان و سالخوردگان بودند به شهادت رسیدند .

همچنین در طول جنگ تحمیلی پالایشگاه و پتروشیمی شهر شیراز ۴ بار توسط هواپیما‌های عراقی بمباران شد که بر اثر این حملات ۱۳ نفر شهید شدند.

• به گفته رجبعلی راهی مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران انقلاب اسلامی فارس، مردم شهید پرور استان ۱۴ هزار و ۴۰۳ شهید تقدیم اسلام و انقلاب کرده اند. راهی می‌گوید در استان فارس ۵۳۵ خانواده دو شهیدی، ۳۷ خانواده ۳ شهیدی، ۵ خانواده ۴ شهیدی و یک خانواده ۵ شهیدی وجود دارد که نشان از روحیه انقلابی و ولایتمداری مردمان این استان است.

• مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران فارس به شجاعت و رشادت رزمندگان استان فارس اشاره می‌کند و می‌گوید رزمندگان استان در عملیات‌های مختلف دوران دفاع مقدس نقش آفرین و تاثیرگذار بودند، اما در عملیات هایی، چون کربلای ۴ و ۵، والفجر ۸، آزادسازی خرمشهر و سوسنگرد هیچ گاه خاطرات حماسه آفرینی‌ها و رشادت‌های این دلاورمردان فراموش نمی‌شود.

به گفته راهی مردم شهید پرور استان فارس تنها در عملیات کربلای ۵، هزار و ۳۱۵ شهید و در والفجر ۸ نیز ۶۷۵ شهید به نظام مقدس اسلامی تقدیم کردند که این موضوع نیز شاهد و گواهی بر نقش آفرینی‌های شجاعانه مردمان این استان در دوران جنگ تحمیلی است.

• رییس بنیاد شهید و امور ایثارگران انقلاب اسلامی فارس می‌گوید در این استان همچنین ۴۰ هزار و ۹۶۳ نفر نیز به افتخار جانبازی نایل شده اند که از این تعداد بیش از ۱۶ هزار و ۱۰۰ نفر جانباز ۲۵ درصد به بالا هستند. به گفته راهی در دوران دفاع مقدس ۲ هزار و ۱۲۷ نفر از رزمندگان اعزامی از استان فارس نیز پس از سال‌ها تحمل سختیِ اسارت، به میهن بازگشتند.

برنامه‌هایی برای چهل سالگی دفاع مقدس
آیین‌های هفته دفاع مقدس که هر سال از ۳۱ شهریورماه، همزمان با سالروز آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در سال ۱۳۵۹ در نقاط مختلف کشور برگزار می‌شود امسال به دلیل چهلمین سالگرد دفاع مقدس، رنگ و بوی دیگری به خود گرفته است.

سرهنگ پاسدار سعید کوشکی رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و دبیر ستاد بزرگداشت چهلمین سالگرد دفاع مقدس استان  فارس می‌گوید ۲۱ کمیته تخصصی در مرکز استان و در ۳۵ شهرستان به ریاست فرمانداران برای اجرای ۷ هزار برنامه در فارس تشکیل شده که برنامه‌های چهلمین سال دفاع مقدس را از روز سوم خرداد ماه امسال آغاز کرده اند و اجرا این برنامه‌ها را تا پایان امسال پی گیری می‌کنند.

• به گفته سرهنگ کوشکی، اجرای ۴۰۰ طرح محرومیت‌زدایی توسط جهاد سازندگی سپاه فجر فارس تا پایان امسال در مناطق محروم استان، تشکیل ۵۰ سازمان مردم نهاد در حوزه دفاع مقدس با همکاری دستگاه‌ها برای پیگیری فعالیت‌ها در حوزه دفاع مقدس، تجلیل از ۱۲۰ هزار پیشکسوت جهاد و شهادت و رونمایی از ۳۰ عنوان کتاب با موضوع دفاع مقدس به قلم نویسندگان استان از عمده‌ترین برنامه‌های چهلمین سال دفاع مقدس در فارس است.
• دبیر ستاد بزرگداشت چهلمین سالگرد دفاع مقدس استان فارس می‌افزاید دیدار تصویری ۱۵۰ هزار رزمنده استان فارس با مقام معظم رهبری برای نخستین بار، تهیه حدود ۱۵ هزار آلبوم تمبر مزین به نام و تصویر شهدای فارس و اهدا آن‌ها به خانواده شهدا، پخش ۱۴ برنامه زنده تلویزیونی از سیمای فارس با عنوان حکایت فتح، تجمع صد هزار نفری مجازی یاران دفاع مقدس در فضای مجازی و آغاز به کار نرم‌افزار زیارت مجازی قبور شهدا از دیگر برنامه هایست که به مناسبت چهلمین سال دفاع مقدس در استان تدارک دیده شده است. به گفته کوشکی در قالب ۸۷۰ عنوان برنامه نیز به طوره ویژه به نقش زنان در دفاع مقدس پرداخته می‌شود .

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان فارس ابراز امیدواری می‌کند با بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و ایجاد جذابیت‌های سمعی و بصری آنچه که در ۸ سال دفاع مقدس رقم خورده و گنجینه عظیمی از ارزش‌های متعالی را ایجاد کرده است به نسل جوان انتقال داده شود.

• تدوین دانشنامه دفاع مقدس فارس نیز از دیگر ویژه برنامه‌های چهلمین سال دفاع مقدس است. سرهنگ جعفر غلام نژاد نماینده فرماندهی ارشد آجا در تدوین دانشنامه دفاع مقدس فارس می‌گوید این دانشنامه در واقع دایره المعارفی است که اطلاعات شهدا و اشخاص، گروه نظامی و جغرافیا، گروه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در آن درج می‌شود و مرجع قابل استناد و ارزشمندی در حوزه دفاع مقدس خواهد بود.

به گفته غلام نژاد تا کنون ۲ هزار و ۵۰۰ مدخل این دانشنامه در فارس شناسایی شده که ۹۸۴ مورد از آن به ارتش استان تعلق دارد و در مرحله بعد، این مدخل‌ها به مقاله تبدیل می‌شود و در دانشگاه‌ها و مراکز استفاده خواهد شد.

• عنایت الله رحیمی استاندار فارس نیز از انتشار ۱۰۰ جلد کتاب در حوزه دفاع مقدس تا پایان سال و ساخت موزه دفاع مقدس در مرکز استان با تخصیص ۱۰ میلیارد تومان اعتبار و انعقاد تفاهم نامه برای ساخت ۱۰ هزار واحد مسکونی برای ایثارگران استان را بخشی از خدمات دولت در استان فارس به مناسبت چهلمین سالگرد دفاع مقدس در استان ذکر می‌کند.

رسالت امروز برای حفظ ارزش‌های دیروز
دفاع مقدس به عنوان نقطه عطفی در تاریخ جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود. اکنون که در چهل سالگی گرامیداشت این دوران به سر می‌بریم برای حفظ ارزش‌های دفاع مقدس چه باید کرد؟

به سراغ دو تن از پیشکسوتان و فرماندهان جنگِ می‌روم. سردار مجتبی مینایی فرد که عمرش را در مسیر ایثار و شهادت گذرانده با تجلیل از راست قامتان جاودانه تاریخ می‌گوید همان طور که رهبری فرمودند نصف روزِ دهم محرم سال ۶۱ هجری، تاریخ ۱۴۰۰ ساله اسلام را تغذیه کرد، پس ۸ سال جنگ که بیش از ۲۰۰ هزار شهید، نزدیک به ۶۰۰ هزار جانباز و بیش از ۴۰ هزار آزاده به همراه داشت چقدر می‌تواند تاریخ ما را تغذیه کند. 

به اعتقاد وی بهترین روش برای حفظ ارزش‌های دفاع مقدس استفاده از ابزار هنر است تا بتوانیم از این روزنه پاسخگوی نسل جوان امروز باشیم؛ آن هم نسلی که روزگاران سخت جنگ را ندیده‌اند و هر روز و هر لحظه زیر بمباران شدید فرهنگی دشمن قرار دارند.

سردار حیدر بهرامی از دیگر فرماندهان جنگ استان فارس نیز تبیین و واکاوی مسائلی که در جنگ گذشت را ضروری می‌داند و بر به روز کردن تجربه‌های ارزشمندی که در ۸ سال دفاع مقدس کسب شده تاکید می‌کند. این فرمانده دوران مقدس از نکات برجسته این دوران را توجه به معنویت و اخلاق مداری ذکر می‌کند که باید نسل به نسل منتقل شود. 

سردار بهرامی می‌گوید در دوران دفاع مقدس از فاصله طبقاتی بین رزمندگان خبری نبود و بین فرمانده و سرباز هیچ فرقی وجود نداشت و همه همدیگر را "برادرگ خطاب می‌کردند که این موضوع برای مسولان ما درس بزرگی است که همواره خود را از مردم و برای مردم بدانند. 

 از آن جا که دفاع مقدس تجربه گرانبهایی است که به سبب بهره گیری از مولفه های معرفتی توانست در دل تاريخ جاودانه بماند لذا به تاکید کارشناسان فرهنگی، باید با ثبت زوایای مختلف این دورانِ شگرف در تاریخ این مرز و بوم، این برهه را که نقطه عطفی به شمار می رود برای آیندگان به یادگار گذاشت تا هویت ملی و دینی حفظ و جرات، شهامت و قدرت به نسل های آینده منتقل شود تا آنها بدانند نیاکان و پدرانشان در چه شرایط سخت و دشواری در مقابل دشمنان ایستادند و نگذاشتند یک وجب از خاک کشور از دست برود .