شاهنامه «شناسنامه تاریخی و فرهنگی ملت ایران» است

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مسعود پزشکیان در پیامی به مناسب ۲۵ اردیبهشت روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی، حکیم توس را قله فرهنگ و هویت ایرانی دانست و تأکید کرد که فردوسی با سرایش شاهنامه، روح ایران را در واژگان دمید و روایت ماندگاری از آزادگی، عدالت و خردورزی برای نسل‌های ایرانی به یادگار گذاشت.

رئیس‌جمهور در این پیام با اشاره به جایگاه پهلوانی در شاهنامه، تصریح کرد که پهلوانان فردوسی فقط جنگاور نیستند، بلکه نماد اخلاق، وفاداری و دفاع از حقیقت به شمار می‌روند.

پزشکیان همچنین با اشاره به پیوند فرهنگ ایرانی و معارف اسلامی، از تداوم سنت جوانمردی و ایستادگی در میان پهلوانان امروز ایران سخن گفت و بر نقش آنان در پاسداری از عزت و امنیت کشور تأکید کرد.

متن پیام رئیس جمهور به شرح زیر است:

به نام خداوند جان و خرد

ایران، سرزمین دانایان و دلیران است؛ سرزمینی که پهلوانانش تنها با شمشیر شناخته نمی‌شوند، بلکه خرد، وفاداری، جوانمردی و فداکاری، آنان را جاودانه کرده است. این جاودانگی، اما جز با روایت حکیمان و سخنورانی که پاسدار حافظه تاریخی این ملت بوده‌اند، ممکن نمی‌شد؛ و در میان آنان، نام حکیم ابوالقاسم فردوسی همچون قله‌ای بلند بر تارک فرهنگ ایران می‌درخشد.

فردوسی بزرگ، با آفرینش شاهنامه، تنها یک منظومه حماسی نسرود؛ او روح ایران را در کلمات دمید و شناسنامه تاریخی و فرهنگی ملتی را رقم زد که قرن‌ها و هزاره‌ها در تندباد حوادث ایستادگی کرده است. شاهنامه، روایت نبرد خیر و شر، آزادگی و بیداد، خرد و جهل است؛ کتابی که فرهنگ ایرانی و زبان پارسی را به استواری دماوند نگاه داشت و میان نسل‌های ایرانی، از دیروز تا امروز، پیوندی ناگسستنی برقرار کرد. آن «کاخ بلند» که فردوسی از سخن بنا نهاد، نه‌تنها از باد و باران روزگار گزند ندید، بلکه پناهگاه هویت ایرانی شد.

حکیم توس به‌درستی دریافته بود که آنچه یک تمدن را جاودانه می‌کند، پیوند شجاعت با خرد است. از همین رو، پهلوانان شاهنامه، نه‌تنها جنگاور، بلکه صاحبان درایت و اخلاق‌اند. فردوسی این حکمت را از ژرفای فرهنگ ایرانی برگرفت و با معارف اسلامی، به‌ویژه سنت شیعی درآمیخت؛ سنتی که در آن پهلوانی در پیوند با عدالت، وفاداری و دفاع از حقیقت است.

از همین منظر است که حماسه فردوسی توانست میان پهلوانان اسطوره‌ای و ملی ایران، با پهلوانان دینی و مذهبی این سرزمین پیوندی ماندگار برقرار کند؛ پیوندی که از رستم و گیو و سیاوش و کاوه، تا نام و مرام امیرالمؤمنین علی و فرزندان و پیروان راستین ایشان، بر محور جوانمردی، عدالت و حمایت از مظلوم معنا می‌یابد. در نگاه فردوسی، پهلوانی تنها قدرت نیست، بلکه فضیلت است؛ و این همان حقیقتی است که در فرهنگ ایرانی و شیعی ما امتداد یافته است.

امروز نیز ایران، عرصه درخشش پهلوانانی بزرگ و بی‌ادعاست؛ پهلوانانی که در برابر ظلم و تعدی بیدادگران زمانه با فداکاری و خردورزی خویش، امنیت، عزت و سرافرازی این ملت را پاس می‌دارند. اینجانب در روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی، با ادای احترام به همه حافظان و نگاهبانان ایران و فرهنگ ایرانی‌اسلامی، یقین دارم که آیندگان، از پهلوانان روزگار ما نیز همان‌گونه سخن خواهند گفت که فردوسی از پهلوانان جاودان ایران سخن به میان آورد.

مسعود پزشکیان

رئیس‌جمهوری اسلامی ایران