خراسان جنوبی عاری از بیماری انسانی ناشی از هانتاویروس

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما خراسان جنوبی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند گفت: تاکنون هیچ مورد قطعی و تأییدشده بیماری انسانی ناشی از هانتاویروس در خراسان جنوبی و سایر نقاط کشور گزارش نشده است و خوشبختانه بر اساس شواهد اپیدمیولوژیک موجود، نگرانی در خصوص بروز اپیدمی یا انتقال گسترده این ویروس در کشور وجود ندارد.

گنجی‌فرد با بیان اینکه هانتاویروس‌ها از جمله ویروس‌های منتقله از حیوان به انسان (Zoonotic viruses) محسوب می‌شوند، افزود: همه جوندگان ناقل هانتاویروس نیستند و مخزن طبیعی این ویروس‌ها فقط برخی گونه‌های خاص جوندگان (مانند موش برنجی و گونه‌های مشابه) است.

وی گفت:راه اصلی انتقال ویروس در شرایط خاص، استنشاق ذرات معلق آلوده ناشی از ادرار، بزاق یا فضولات این جوندگان آلوده است. همچنین در موارد کمتر شایع، گازگرفتگی یا تماس مستقیم با ترشحات جوندگان نیز می‌تواند نقش داشته باشد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در تشریح تظاهرات بیماری ناشی از هانتاویروس گفت: این ویروس در دنیا عمدتاً دو نوع بیماری ایجاد می‌کند؛ نوع اول با درگیری کلیوی و تب خونریزی‌دهنده همراه است و نوع دوم بیشتر ریه‌ها و سیستم قلبی‌ریوی را درگیر می‌کند. اگرچه برخی گونه‌های هانتاویروس می‌توانند بیماری‌های جدی ایجاد کنند، اما این موارد عمدتاً در مناطق خاصی از دنیا گزارش شده و تاکنون موردی از این بیماری‌ها در ایران مشاهده نشده است.

گنجی فرد افزود: هانتاویروس برخلاف برخی ویروس‌های تنفسی شایع، معمولاً قابلیت انتقال از انسان به انسان را ندارد. تنها در مورد یک گونه خاص به نام Andes virus (عمدتاً در آمریکای جنوبی)، انتقال بسیار محدود انسان‌به‌انسان – آن هم در شرایط تماس بسیار نزدیک و طولانی‌مدت – گزارش شده است و تاکنون چنین موردی در ایران دیده نشده است.

وی در ادامه با نگاهی به اصول علمی اپیدمیولوژی گفت: از آنجا که هانتاویروس یک ویروس RNA با ژنوم قطعه‌قطعه (Segmented) است و تعدد میزبانی نیز دارد، به طور طبیعی پتانسیل تغییر و سازگاری را داراست. هر چند در شرایط کنونی جای نگرانی نیست، اما در صورت تداوم چرخش ویروس در میزبان‌های مختلف، وقوع هر گونه تغییر غیرمنتظره از نظر علمی قابل رد نیست. به همین دلیل، رصد مستمر اپیدمیولوژیک این ویروس در کشور ادامه دارد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند افزود: در حال حاضر درمان اختصاصی قطعی و داروی ضدویروسی مؤثر با کاربرد گسترده برای هانتاویروس وجود ندارد و درمان‌ها عمدتاً حمایتی بوده و بر پایه مراقبت‌های بیمارستانی، کنترل علائم و حمایت تنفسی و همودینامیک بیماران انجام می‌شود.

گنجی‌فرد با تأکید بر رعایت اصول بهداشتی در محیط‌های دارای احتمال حضور جوندگان (مانند انبارها، اصطبل‌ها، ساختمان‌های متروکه، تونل‌ها، زیرزمین و فضا‌های بسته قدیمی) گفت: شهروندان هنگام پاکسازی این اماکن حتماً از ماسک، دستکش و تهویه مناسب استفاده کنند و از جارو کردن یا ایجاد گرد و غبار در محیط‌های آلوده به فضولات جوندگان خودداری کنند، زیرا استنشاق ذرات آلوده مهم‌ترین راه انتقال این ویروس به انسان است.