نگهداری بیش از پنج میلیون نمونه منابع ژنتیکی کشاورزی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در همایش گرامیداشت روز جهانی تنوع زیستی با اشاره به اهمیت راهبردی منابع ژنتیکی و تنوع زیستی، بر لزوم هم‌افزایی میان دستگاه‌های مختلف برای حفاظت از این سرمایه ملی تأکید کرد.
صالحی جوزانی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه حفاظت از منابع ژنتیکی گفت: با پیگیری وزارت جهاد کشاورزی، قانون حفاظت و بهره‌برداری از منابع ژنتیکی در سال ۱۳۹۷ تصویب شد و شورای ملی منابع ژنتیکی و مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشاورزی و منابع طبیعی نیز برای اجرای این قانون تشکیل شده‌اند.
وی با اشاره به اهمیت پدافند غیرعامل در حوزه منابع ژنتیکی گفت: جنگ ۱۲ روزه اخیر نشان داد که باید حفاظت از ذخایر ژنتیکی کشور را جدی‌تر بگیریم؛ به همین دلیل در ماه‌های گذشته نسخه‌های پشتیبان بسیاری از منابع ژنتیکی منحصر‌به‌فرد کشور در نقاط مختلف نگهداری شده است.

آقای صالحی به تحولات جهانی در حوزه زیست‌فناوری اشاره کرد و گفت: امروز دنیا به مرحله‌ای رسیده که با استفاده از اطلاعات دیجیتال ژنتیکی می‌توان برخی موجودات را بازسازی یا طراحی کرد و این موضوع اهمیت حفاظت از داده‌های ژنتیکی را دوچندان کرده است.

وی با اشاره به کنوانسیون تنوع زیستی و پروتکل‌های الحاقی آن گفت: ایران عضو کنوانسیون تنوع زیستی و پروتکل کارتاهنا است، اما درباره پیوستن به پروتکل ناگویا و پروتکل جبران خسارت ناشی از محصولات تراریخته هنوز تصمیم‌گیری نهایی صورت نگرفته و بررسی‌های کارشناسی ادامه دارد.

معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با تأکید بر نقش تنوع زیستی در امنیت غذایی و ضرورت حفاظت از منابع ژنتیکی گفت: در گذشته تنوع زیستی بیشتر در قالب گونه‌ها و منابع ژنتیکی شناخته می‌شد، اما با پیشرفت علم، مفاهیمی همچون ژنوم، ژن‌ها و حتی داده‌های دیجیتال ژنتیکی نیز به عنوان بخشی از منابع تنوع زیستی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

وی با بیان اینکه بیش از ۸.۷ میلیون گونه زنده در جهان برآورد می‌شود، گفت: تاکنون حدود دو میلیون گونه شناسایی شده‌اند و بخش عمده‌ای از آنها را حشرات و جانوران تشکیل می‌دهند.

آقای صالحی جوزانی با اشاره به جایگاه ایران در حوزه تنوع زیستی افزود: ایران اگرچه در فهرست ۱۷ کشور «مگادایورس» جهان قرار ندارد، اما جزو ۲۵ کشور نخست از نظر تنوع زیستی محسوب می‌شود و از دو کانون مهم تنوع ژنتیکی جهان شامل ناحیه قفقازی و مدیترانه‌ای تأثیر پذیرفته است.

معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با بیان اینکه بیش از ۸۰ درصد عرصه‌های مرتبط با تنوع زیستی کشور در حوزه مسئولیت وزارت جهاد کشاورزی قرار دارد، تصریح کرد: جنگل‌ها، مراتع، بیابان‌ها و آبزیان بخش مهمی از این مسئولیت را تشکیل می‌دهند.

وی تأکید کرد: تنوع زیستی صرفاً یک موضوع فانتزی یا زیست‌محیطی نیست، بلکه مستقیماً با امنیت غذایی کشور ارتباط دارد. امروز در بخش کشاورزی بیش از ۹۵ گونه زراعی و حدود ۸۰۰ رقم زراعی مورد استفاده قرار می‌گیرد که حدود نیمی از آنها منشأ داخلی دارند.

معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی گفت: در بخش باغبانی، دام، طیور و آبزیان نیز بخش عمده تولیدات کشور بر پایه منابع ژنتیکی بومی شکل گرفته و سالانه میلیون‌ها تن محصول غذایی از این طریق تولید می‌شود.

صالحی جوزانی در پایان تأکید کرد: آینده امنیت غذایی، کشاورزی و توسعه پایدار کشور وابسته به حفاظت اصولی از منابع ژنتیکی و تنوع زیستی است و این موضوع نیازمند نگاه ملی و همکاری همه دستگاه‌هاست.