پیشی گرفتن بخش کشاورزی از برنامه هفتم در مدیریت مصرف آب

مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار گروه کشاورزی خبرگزاری صداوسیما  ؛ با اشاره به تکالیف تعیین‌شده در قانون برنامه هفتم توسعه گفت: تولید محصولات زراعی یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های این بخش است و در حال حاضر حدود ۱۳۰ میلیون تن محصول کشاورزی در کشور تولید می‌شود.

وی افزود: بر اساس قانون برنامه هفتم قرار بود امسال حدود ۷۷ میلیارد مترمکعب آب در اختیار بخش کشاورزی قرار گیرد، اما در عمل حدود ۵۱ میلیارد مترمکعب آب به این بخش اختصاص یافته است؛ در حالی که رقم هدف‌گذاری شده برای پایان برنامه ۶۵ میلیارد مترمکعب است.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی تأکید کرد: با وجود کاهش سطح زیرکشت و کاهش منابع آب در اختیار بخش کشاورزی، تولید محصولات کاهش نیافته است که این موضوع نشان‌دهنده افزایش بهره‌وری در این بخش است.

وی با اشاره به تغییر روش‌های تولید در کشاورزی گفت: استفاده از فناوری‌های نوین، ارقام مقاوم به خشکی و روش‌های جدید آبیاری باعث شده برخی محصولاتی که در گذشته پرآب‌بر تلقی می‌شدند، اکنون با بهره‌وری بالاتر و مصرف آب کمتر تولید شوند.

مجید آنجفی افزود: بر اساس تحقیقات جدید موسسات تحقیقاتی وابسته به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، هندوانه از نظر بهره‌وری منابع آب یکی از محصولات برتر کشور به شمار می‌رود و در مقایسه با بسیاری از محصولات، بازده اقتصادی بالایی نسبت به میزان آب مصرفی دارد.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به تجربه خشکسالی سال گذشته گفت: در یکی از سخت‌ترین خشکسالی‌های ۵۰ سال اخیر، میزان گندم تحویلی به سیلوهای کشور به حدود ۸ میلیون تن رسید؛ در حالی که این رقم در سال ۱۴۰۰ حدود ۴.۵ میلیون تن بود.

وی اجرای الگوی کشت را یکی از عوامل مهم در مدیریت تولید و منابع دانست و گفت: برای مثال در جنوب کرمان با اجرای الگوی کشت، سطح زیرکشت پیاز از حدود ۲۴ هزار هکتار به ۱۵ هزار هکتار کاهش یافت و مشکلاتی مانند انباشت و معدوم‌سازی محصول نیز کاهش پیدا کرد.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی تأکید کرد: اجرای کامل الگوی کشت نیازمند حمایت‌های مالی و سیاست‌های تشویقی است تا کشاورزان در صورت تغییر الگوی تولید، از نظر اقتصادی متضرر نشوند.
مجید آنجفی همچنین به موضوع «حسابداری آب» در بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: برای هر محصول کشاورزی میزان مشخصی از مصرف آب محاسبه می‌شود تا بر اساس آن درباره کشت و تولید تصمیم‌گیری شود.

او با اشاره به پیشرفت‌های فناوری در تولید گندم افزود: در گذشته برای تولید گندم به طور متوسط حدود ۶ هزار مترمکعب آب در هر هکتار مصرف می‌شد، اما با استفاده از فناوری‌های جدید و روش‌های نوین آبیاری، این رقم به حدود ۳ تا ۳.۵ هزار مترمکعب کاهش یافته و در عین حال عملکرد تولید نیز افزایش پیدا کرده است.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به مفهوم آب مجازی گفت: بخشی از نیاز آبی کشور از طریق واردات محصولات کشاورزی تأمین می‌شود. برای نمونه، سالانه حدود ۹ میلیون تن ذرت دامی وارد کشور می‌شود که معادل ورود حدود ۱۰ میلیارد مترمکعب آب مجازی به کشور است.

وی در پایان تأکید کرد: در شرایط فعلی اولویت اصلی کشور تأمین امنیت غذایی است و سیاست‌های تولید و بازرگانی نیز بر همین اساس تنظیم می‌شود؛ هرچند در شرایط ایده‌آل، تولید محصولات کشاورزی باید بر اساس مزیت‌های نسبی و بهره‌وری منابع آب و خاک انجام شود.