پخش زنده
امروز: -
محتشم کاشانی؛ شاعر مرثیههای ماندگار عاشورایی
نام محتشم کاشانی با ترکیببند مشهور «باز این چه شورش است» در تاریخ ادبیات فارسی و آیینهای سوگواری محرم پیوند خورده است؛ شاعری که با نوآوری در مرثیهسرایی، تأثیر عمیقی بر شعر آیینی ایران گذاشت.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، کمالالدین علی محتشم کاشانی، شاعر پارسیگوی سده دهم هجری و از معاصران شاه طهماسب صفوی، از برجستهترین چهرههای شعر مذهبی و مرثیهسرایی در ادبیات فارسی به شمار میرود. وی در کنار شاعری، به حرفه بزازی و شعربافی اشتغال داشت و از پیروان مکتب وقوع بود. شهرت اصلی او به سبب سرودن ترکیببند عاشورایی «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» است؛ اثری که به یکی از ماندگارترین مراثی واقعه کربلا تبدیل شده و قرنهاست در مجالس عزاداری محرم خوانده میشود.
محتشم پس از راه یافتن به دربار صفوی، بیش از پیش به سرودن اشعار مذهبی و مراثی اهل بیت (ع) روی آورد و با خلق آثاری تأثیرگذار، جایگاه ویژهای در میان شاعران عصر خود یافت. او افزون بر مرثیههای عاشورایی، آثار متعددی در قالب غزل، قصیده، مثنوی و ترکیببند از خود بر جای گذاشت که پس از درگذشتش در مجموعهای مستقل گردآوری شد.
با وجود جایگاه برجسته محتشم در ادبیات آیینی، برخی اندیشمندان معاصر نیز به نقد بخشهایی از رویکرد مرثیهسرایی او پرداختهاند، ترکیببند مشهور محتشم همچنان یکی از تأثیرگذارترین و شناختهشدهترین آثار عاشورایی در زبان فارسی به شمار میآید.
باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است
باز این چه رستخیز عظیم است کز زمین
بی نفخ صور خاسته تا عرش اعظم است
این صبح تیره باز دمید از کجا کزو
کار جهان و خلق جهان جمله در هم است
گویا طلوع میکند از مغرب آفتاب
کآشوب در تمامی ذرات عالم است
گر خوانمش قیامت دنیا بعید نیست
این رستخیز عام که نامش محرم است
در بارگاه قدس که جای ملال نیست
سرهای قدسیان همه بر زانوی غم است
جن و ملک بر آدمیان نوحه میکنند
گویا عزای اشرف اولاد آدم است
نظر شما