سابقه آسم در والدین، مهم‌ترین عامل پیش‌بینی آسم در کودکان است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ ملیکا زارعی ثانی فوق‌تخصص ایمونولوژی و آلرژی درباره بیماری آسم و تداوم آن در افراد گفت: یکی از معیار‌های مهم در ارزیابی احتمال تداوم آسم از دوران کودکی تا بزرگسالی، وجود سابقه آسم در والدین و ابتلای کودک به بیماری‌های آلرژیک پوستی مانند اگزما و درماتیت است. 

وی افزود: در صورتی که این عوامل در کنار یکدیگر وجود داشته باشند، احتمال تداوم آسم در سال‌های بعدی زندگی بسیار بالا خواهد بود. در مقابل، اگر کودک تنها دچار حملات گذرای خس‌خس سینه باشد و سابقه خانوادگی آلرژی وجود نداشته باشد، احتمال محدود ماندن علائم به دوران کودکی بیشتر است.

زارعی ثانی با بیان اینکه بیماری‌های آلرژیک معمولاً زمینه خانوادگی دارند، اظهار کرد: در بسیاری از خانواده‌ها، آلرژی به شکل‌های مختلف از جمله آسم، آلرژی بینی و اگزمای پوستی در اعضای خانواده مشاهده می‌شود و همین موضوع نشان‌دهنده نقش عوامل ژنتیکی در بروز این بیماری‌ها است.

وی توضیح داد: آلرژی غذایی، کهیر و مشکلات گوارشی ممکن است نخستین نشانه‌های آلرژی در شیرخواران باشد. در ادامه، کودک ممکن است در سال‌های بعد دچار علائم آلرژی بینی و سپس نشانه‌های آسم شود.

دکتر زارعی ثانی افزود: شناسایی زودهنگام این روند می‌تواند به پیشگیری از پیشرفت بیماری کمک کند، زیرا التهاب در بخش‌های مختلف دستگاه تنفسی به یکدیگر مرتبط است و بروز علائم آلرژی در بینی می‌تواند هشداری برای درگیری راه‌های هوایی تحتانی در آینده باشد.

وی در تشریح عوامل محیطی مؤثر بر بروز آلرژی به «فرضیه بهداشت» اشاره کرد و گفت: کودکانی که از بدو تولد در محیط‌های طبیعی، روستا‌ها و در مجاورت حیوانات زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض میکروب‌ها قرار می‌گیرند و این موضوع می‌تواند مسیر تکامل سیستم ایمنی را به گونه‌ای هدایت کند که احتمال ابتلا به بیماری‌های آلرژیک کاهش یابد.

این فوق‌تخصص آلرژی افزود: در مقابل، زندگی شهری، افزایش آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی موجب افزایش مواجهه با آلرژن‌ها شده و زمینه بروز آلرژی را بیشتر می‌کند. وی خاطرنشان کرد: قرار گرفتن نوزاد در معرض حیوانات خانگی در ماه‌های نخست زندگی ممکن است به ایجاد تحمل ایمنی کمک کند، اما ورود حیوان خانگی به محیط زندگی کودک در سنین بالاتر می‌تواند خطر بروز یا تشدید آسم را افزایش دهد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره آلرژی‌های ناشی از محیط کار نیز گفت: در مواردی که فرد به دلیل شرایط شغلی در معرض مواد آلرژی‌زا قرار دارد، در صورت امکان تغییر شغل بهترین راهکار است، اما در غیر این صورت استفاده از ماسک، رعایت اصول بهداشت فردی، استحمام پس از پایان کار و بهبود تهویه محیط می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.

وی همچنین استفاده از فیلتر‌های هپا و جاروبرقی‌های ویژه افراد آلرژیک را از دیگر راهکار‌های مؤثر در کنترل عوامل حساسیت‌زا عنوان کرد.

دکتر زارعی ثانی با هشدار نسبت به عوارض درمان ناقص آسم اظهار کرد: برخلاف تصور گذشته که آسم را بیماری کاملاً برگشت‌پذیر می‌دانست، مطالعات جدید نشان داده‌اند که در صورت عدم درمان مناسب، تغییرات ساختاری در راه‌های هوایی ایجاد می‌شود که در مراحل پیشرفته ممکن است حتی با درمان دارویی نیز به طور کامل قابل برگشت نباشد.

 وی تأکید کرد: افرادی که خود یا اعضای خانواده‌شان سابقه بیماری‌های آلرژیک دارند، بهتر است برای ارزیابی و تشخیص به‌موقع به فوق‌تخصص آلرژی مراجعه کنند.