بدون دیپلماسی، زحمات عرصه میدان به ثمر نخواهد نشست

آقای محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما؛ به تشریح آخرین تحولات مربوط به مذاکرات میان ایران و آمریکا پرداخت.

قالیباف: من گاهی اوقات می‌بینم که بعضی دوستانمان احساس می‌کنند که بحث‌های دیپلماسی، با بحث‌های میدان و کار‌های نظامی، در تضادند، بعضی آن را دوست دارند، بعضی‌ها این را دوست دارند، اساسا این کار، کار اشتباهی است در میدان هر موفقیت نظامی هرچقدر هم موفق باشد، زمانی آن اثر موفقیت را می‌توانیم ببینم، یعنی آورده‌های آن پیروزی را می‌توانیم ببینیم، چه در حال، چه در آینده و چه در تاریخ که می‌خواهند قضاوت کنند، که آن پیروزی از جهت حقوقی و سیاسی ثبت شود، ماندگار شود، بدون دیپلماسی این زحمت عرصه میدان به ثمر نخواهد نشست، یک وقت‌هایی این پیش می‌آید که ما در حوزه نظامی شرایطی فراهم می‌شود که دیپلماسی باید کار خودش را انجام دهد، یعنی همان معنا، نگاه کنید وقتی می‌گوییم کار خودش یعنی این که همان ماموریتی را که نظامی می‌خواهد انجام بدهد، به هر دلایلی نمی‌شود، آن را باید دیپلماسی بتواند انجام دهد.

پس من همیشه گفتم، مال امروز نیست، این حرف ما مال شش- هفت سال قبل است که گفتم مذاکره یک روش مبارزه است ادامه مبارزه است، پس آن‌هایی که فرق می‌گذارند یا می‌خواهند دوگانه درست کنند، تو طرفدار این میدانی یا طرفدار آن میدانی این اصلا در جاده خاکی حرف زدن است و یک بحث انحرافی است، لذا این که الان ما داریم پیش می‌رویم، در این سفری که ما رفتیم، این سفر دقیقا در امتداد نظامی ما، میدان ما، نیرو‌های مسلح ما، با افتخار، با قدرت، باگذشت، با شجاعت، با ایثار، با درایت و خلاقیت این پیروزی را به دست آوردند حالا امروز شما دیدید در مقطع آتش بس و در مقطع پایان جنگ که این بخش آن با مذاکره پیش بردیم پیاده سازی یک اشکالاتی پیدا کرده، این را هم می‌توانیم با موشک جواب دهیم، هم می‌توانیم با مذاکره این را حل کنیم.

طبیعتاً همه مان، یعنی ما، چه دوستان نیرو‌های مسلح، چه بخش دیپلماسی، مرتب البته من که نه دیپلمات هستم، من یک رزمنده‌ام، شاید این گونه است که بتوانم تفهیم کنم، خلاصه به دشمن مان که داریم با او حرف می‌زنیم، موضوع را دنبال کنم درک واقعی از میدان جنگ داریم، ان شاءالله این طرف راهم یک روش مبارزه می‌دانیم، این کار را دنبال کردیم و دیدید که پایان جنگ را و محاصره را با گفت‌و‌گو با گفت‌و‌گو که می‌گوییم با همان روش مبارزه، باهمان اتکای میدان، چون این‌ها مکمل هستند این کار پیش رفت از وقتی که رفتیم آن جا بحث‌ها شروع کردیم، نمی‌خواهم توضیح دهم، اگر لازم شد توضیح می‌دهم، آتش قطع شده، بخش عمده‌ای از مردم رفتند، ان شاءالله با تصمیمی که آن جا گرفته شد، مطمئنیم با اقتدار این کار را پیش می‌بریم و آن تمامیت ارضی لبنان را و حاکمیت ملی لبنان را بر تمامیت سرزمین خودش ان شاءالله در این گفت‌و‌گو‌ها به نتیجه نهایی خواهیم رساند و تا به نتیجه نهایی نرسد، رهاش نخواهیم کرد.

سوال: کمی جزئی‌تر بپرسم، وقتی این سفر انجام می‌شد، گفتند برای اجرایی و مشخص شدن ماده ۱۳ یادداشت تفاهم انجام می‌شود، چرا هدف اصلی را گذاشتیم روی این ماده ۱۳؟

قالیباف: ما به آمریکایی‌ها بی اعتماد بودیم، بی اعتماد هستیم، روبه جلو هم نگاه می‌کنیم شرط عقل است که به آن‌ها بی اعتماد باشیم، در گفت‌و‌گو مدل مفهومی را در آن جا کارسازی کردیم و بایک نقشه راه مشخصی حرکت کردیم، که در حینی که در یک مرحله داریم، یعنی قبلا بحث این بود که چند مرحله‌ای بکنیم. در یک پک داریم این کار را انجام می‌دهیم، ولی آن جا مشخص کردیم به خاطر این که ما بی اعتماد بودیم، وقتی از بند ۱۳ می‌گوییم، در بند ۱۳ می‌گوید بند یک، بند چهار، بند پنج، بند ۱۰ و بند ۱۱، این‌ها باید بلافاصله بعد از امضای تفاهم این پنج بند از ۱۴ بند، یا باید بلافاصله اقداماتش انجام بشود و اقداماتش به گونه‌ای است که بلافاصله قابل انجام دادن است، یا باید کار اجرایی آن‌ها شروع شود که مطمئن شویم که شروع شده، حالا بعد وارد بقیه بند‌ها خواهیم شد.

طبیعتا ما این روز پنجشنبه ۲۸ که امضای دیجیتال شد بین دو رئیس جمهور کشور، ما باید در اولین فرصت ممکن این کار را می‌کردیم، البته به خاطری که مطمئن شویم که این کار انجام شد یکی از کار‌های خوبی که همکاران مان در هیئت مذاکره انجام دادند، دیدید که دو اتفاق بزرگ افتاد و آن این بود که همزمان با امضا و تفاهم نامه امضا شد، یک برداشت محاصره، که این که می‌گویم مذاکره یک روش مبارزه است، یعنی ما اگر از طریق نظامی می‌خواستیم این کار را انجام دهیم، حتما خسارت‌های سنگین مالی داشت، حتما زمان می‌برد و حتما ما آسیب‌های جدی انسانی در این جا، جنگ است، جنگ روشن است، همه هزینه‌های انسانی، سیاسی و مادی، ولی دیدیم یک شبه این محاصره حل شد، پس نشان داد که اگر درست حرکت کنیم، مذاکره، یک روش مبارزه است و اعلام پایان جنگ هم با همان بیانیه دیدید که این کار انجام شد و حتی دیدید در توییت ترامپ، آن بخش دومش که برداشت، گفته بود البته تنگه دیگر از امشب آزادست، این طوری نبود، تنگه در بند ۴ بود، ضوابط خودش را داشت، ما متعهد بودیم این کار را انجام دهیم، ولی در طول دوره سی روزه، این قدرت جمهوری اسلامی است، این همان قدرت حوزه نظامی و قدرت سخت ماست که ما می‌توانیم ترامپ را وادار کنیم توییت زده اش در کمتر از یک ساعت اصلاح کند.

این کار ساده‌ای نیست، الا قدرت نرم ما با آن قدرت سخت ماست که با هم ترکیب می‌شوند چنین خروجی را به ما می‌دهد طبیعتا برای آن آزادسازی در بند ۱۱، آن ۱۲ میلیارد دلاری که دو تاش شش میلیارد دلارست، آن باید انجام می‌شد، توافق هاش در سفر قبلی ما به دوحه این کار انجام شده بود، این جا باید امضای قطعی می‌شد و کار انجام می‌شد، این کار انجام شد، در رابطه با بحث بند ۱۰ ما، که فروش نفت خام ماست، کالا و پتروشیمی ما و مشتقات آن بود مهم‌تر از آن بحث‌های مالی ما بود و بانک، بحث بیمه، بحث حمل و نقل، نگاه کنید ما هنوز، چون توافق نهایی نشده خواهش می‌کنم، مردم عزیز ما دقت کنند، تا توافق نشده نهایی، تحریم‌ها هنوز هستند، پس ما باید یک ویور؟ الان بگیریم، که بتوانیم نفت مان را بفروشیم، کار بانک مان انجام دهیم، این‌ها باید آزاد شود به طور موقت تا زمانی که ما در حقیقت تحریم‌ها به طور کامل برداریم، از الان این ویور انجام شده است، این جا این توافق نامه انجام شد، ان شاءالله در سایت اوفک؟ این می‌آید و کارش انجام می‌شود و این یکی از اقدامات مهمی بود که در این سفر انجام شد.

یک نکته مهم دیگر که داشتیم بحث این بود که ما باید چارچوب چگونگی پیگیری تحقق این بند‌ها را تا پایان شصت روز انجام می‌دادیم یک بحث هم این بود که این را هم به جمع بندی رسیدیم که به چه روشی این‌ها را دنبال کنیم، یک هماهنگی در سطح عالی باشد که نکاتی که آن جا اختلاف یا بحثی بود در هر فرصتی، بنا به نیاز، در حقیقت و من به عنوان رئیس هیئت ایرانی و رئیس هیئت آمریکایی نشست داشته باشیم که این بحث‌ها را حل و فصل کنیم، که این هم از موفقیت‌ها خوبی بود. یک نکته‌ای که بسیار خوب بود این شرایطی بود که در لبنان اتفاق افتاد.

سوال: چه تغییری بین این اتفاقی که این جا در سوئیس رقم خورد با مورد قبلی که امضا شد در مورد لبنان و پایان جنگ تصریح شده بود، چه تفاوتی دقیقا ایجاد شده است؟

قالیباف: من به عنوان رئیس هیئت ایرانی با رئیس هیئت آمریکایی نشست داشته باشیم که این بحث‌ها را حل و فصل کنیم این هم از موفقیت‌های خوبی بود نکته بسیار مهم شرایطی بود که در لبنان اتفاق افتاد.

سوال: می‌خواستم بپرسم چه تغییری بین این اتفاقی که اینجا در سوئیس رقم خورد با آن مورد قبلی که امضا شد درباره لبنان و پایان جنگ تصریح شده بود چه تفاوتی دقیقاً ایجاد شده است؟

قالیباف: آنجا ما پایان جنگ حاضر را که شامل ایران و متحدین ما که مقاومت است جبهه مقاومت است توافق شد که ما یک طرف بودیم و طبیعتاً رژیم صهیونیستی و آمریکا هم یک طرف جبهه مقابل بودند این پایان جنگ این است پایان جنگ در قلمرو تمامیت ارضی سرزمینی ما برقرار شد البته ما هم چالش‌هایی در تنگه هرمز داشتیم دیدید که بعضی شب‌ها بگذریم از اینکه در دوران آتش بس خود محاصره دریایی یک جنگ بود، بی‌اعتمادی ما با آمریکا از اینجا است همین اتفاق هم در لبنان افتاد یعنی در لبنان هم آنها حملات نظامی را ادامه می‌دادند آن فجایع اتفاق افتاد که ما به او با موشک پاسخ اسرائیل را دادیم آن روز که حدود ۱۰۰ و خرده‌ای نفر به شهادت رسیدند در لبنان، چون خط قرمز این بود که حتماً به بیروت حمله نکند مخصوصاً به ضاحیه بحث این بود که در جنوب لبنان هم باید آتش بس می‌شد حالا اول کار یک مقدار طبیعی است تا این کار انجام بشود ولی تعمد، چون رژیم صهیونیستی با این روند مذاکرات به شدت مخالف است و خلاصه نابودی خودش را در این مسیر می‌بیند و می‌خواهد کارشکنی کند جای بحثش اینجا نیست ادله‌های زیادی دارد نمی‌خواهد زیر بار این تفاهم برود دیدید که چندین نوبت هم ترامپ تلاش کرد دستور داد بعضی اوقات از ادبیات شأن خودشان با خودشان استفاده کردند که بتوانند او را از این کار منصرف کنند ولی حوادث که اتفاق افتاد ما به سرعت رفتیم که به هر حال اگر این اتفاق نیفتد به معنای اینکه توافقنامه پیش نمی‌رود باید می‌رفتیم شما دیدید با ورود ما به آنجا و نشستن مذاکرات و پیگیری کردن هم آتش کم شد و دیدید در دو روز متوقف شد الحمدلله در مذاکرات هم به نتایجی رسیدیم که ساز و کاری برایش درست کردیم که ایران و آمریکا هر دو باید ضمانت کنند این تمامیت ارضی و حاکمیت ملی لبنان را بر قلمرو و سرزمین خودش بین این دو است که باید دنبال بشود.

سوال: تفاوت اصلی در این ضمانت است، درباره حاکمیت و تمامیت سرزمینی.

قالیباف: در بند ۱ آنجا در متن تفاهمنامه آمده که باید ضمانت بشود آن بود، باید اجرا می‌شد این ضمانت.

سوال: الان آنها ضمانت کردند؟

قالیباف: بله، حالا در این محیط یعنی یک مرکزی آنجا توافق کردیم باشد در حد هماهنگی‌ها که آنجا ممکن است رژیم بگوید اینها حمله کردند من پاسخ دادم، اینها را حل و فصل کنند که مردم بیایند سر زندگیشان، آن جا‌هایی که آنها آمدند تصرف کردند و حاکمیت ملی لبنان را نقض کردند به عقب برگردند و حاکمیت ملی لبنان را به رسمیت بشناسند اینها را انشالله اعمال کنند و بر این کار نظارت داشته باشند ما هم مرتب پیگیری این کار را خواهیم کرد.

سوال: یکی از موارد مورد تاکید هم از زبان شما و هم از زبان دیگر مقامات این بود که وضعیت تنگه هرمز به شرایط قبل از جنگ بر نخواهد گشت، می‌خواهم بدانم به طور مشخص در این دیدار‌هایی که داشتید و در آن نتیجه‌ای که به آن رسیدید در این سفر چه تفاوتی کرد و چه تصمیم گیری درباره تنگه هرمز شد؟

قالیباف: بند ۵ را که اشاره کردم جزو آن پنج بند که گفتم بند ۱، بند ۴، بند ۵، بند ۵ تنگه هرمز است همین الان که در پرواز هستیم به مقصد تهران انشاالله آنجا پیاده بشویم باید بلافاصله سوخت بزنیم و ادامه پرواز به سمت عمان برویم.

سوال: خبر جدید هم به ما دادید.

قالیباف: بله، من این را هم بگویم من وقتی رفتم بعد متوجه شدم این دوستان ما در برنامه به وقت ایران که انصافا یکی از برنامه‌های خوب است من فرصت کم می‌کنم ولی هر لحظاتی یا بعضا دقایقی فرصت می‌شود می‌بینم مخصوصا بحثی که هست انصافا این سه جوان عزیزمان در بحث‌های کارشناسی در موضوعات من فکر می‌کنم یکی از برنامه‌های خوب است البته یک جایی از آن را هم نقد دارم ولی انصافا با داده‌هایی که دارم با اطلاعاتی که .. دیدم آنجا می‌گفتند که کاشکی این طور می‌شد که فرودگاه مهرآباد را می‌بستند که این‌ها به سوئیس نمی‌رفتند، من می‌خواهم به آن عزیزان بگویم که ما اگر به سوئیس نمی‌رفتیم در هر لحظه خون بیشتری می‌ریخت از مسلمانان از انسان‌ها، از شیعیان، ما موظف هستیم این کار را دنبال کنیم و الان هم شما می‌گویید تنگه هرمز می‌گویم ما الان این جا می‌نشینیم سوخت می‌گیریم انشاالله آنها سوخت بدهند که برویم این تثبیت مدیریت ایرانی را هم در تنگه هرمز را انشاالله مستحکم کنیم.

سوال: قرار است یک خط تماس گذاشته شود؟

قالیباف: الان خدمت شما عرض می‌کنم شاید من جزو نفرات اولی بودم در همان آغاز جنگ که هنوز آتش بس نبود من یک توئیت زدم به روشنی این را گفتم، گفتم همه بدانند که هرگز دیگر اداره تنگه به قبل از جنگ باز نخواهد گشت، ما البته قوانین بین المللی را به طور دقیق اجرا می‌کنیم، یعنی این را بدانند این را تبدیل به ضد خودش کسی تبدیل نکند، با رعایت همه قوانین بین المللی این جا با ترتیبات ایرانی که در همین بند ۵ هم در حقیقت آمده، البته الان همین طور که در لبنان در جای دیگر ممکن است مشکلاتی باشد در همین تنگه هرمز مشکلاتی است، دیدید که بعضی شب‌ها ضد و خورد هم میشد، آنجا یک توافق کردیم که یک هماهنگی‌هایی باشد یک خط تلفنی باشد یک مرکزی که هر ابهامی وجود دارد حرفی هست با آن مرکز تماس بگیرند در این دوره سی روزه بر اساس همان ماده ۵ بتوانند هماهنگی‌های نزدیکی بکنند که کشتی‌هایی که می‌خواهند عبور کنند با ایمنی بیشتر و با سرعت بیشتر انشاالله بتوانیم شرایط تنگه را از جهت تردد و حجم تردد بتوانیم فعال کنیم و اقتصاد منطقه رونق می‌گیرد، اقتصاد جهانی هم رونق می‌گیرد و بتوانیم پیش برویم.

سوال: یعنی در واقع اجازه و مجوز از طریق این خط تماس چه برای کشتی‌های آمریکایی.

قالیباف: نه، این اصلا اجازه مجوز نیست اجازه مسیر خودش را دارد آنهایی که احساس نگرانی دارند، همان اتفاقاتی که فرضا اعتراضاتی ممکن است آمریکایی‌ها داشته باشند، ممکن است بخشی از کشور‌هایی که می‌خواهند عبور کنند، هر اتفاق یا حادثه‌ای باشد که لازم می‌شود روشنگری بشود با اینجا تماس بگیرند، چون مدیریت تنگه با ما است، ما براحتی مدیریت می‌کنیم، اگر مشکلی هست حل و فصل می‌کنیم این کار را فراهم می‌کنیم که اتفاقی نیفتد، چون می‌خواهیم تنگه به سمت نرمال خودش برود که بتواند به سرعت به فعالیت‌های اقتصادی خودش برگردد.

سوال: من تقریبا سوال‌های اصلی‌ام را درباره یادداشت تفاهم و آن چیزی که نتیجه سفر سوئیس بود پرسیدم ولی بعنوان یک خبرنگار دوست داشتم این سوال را بپرسم و کنجکاو بودم که بدانم در آن جلسه ۸۰ دقیقه‌ای چه گذشت؟ آن چیزی که قابل بیان است و نگاه شما به آن چه بود و در کل چیزی که پشت در‌های بسته بود و از دید ما خبرنگاران دور بود و نمی‌دیدیم.

قالیباف: دو سه تا اتفاق افتاد که بگویم یک اتفاق در آن جلسه چهارجانبه ما به هر حال یک اصولی را رعایت می‌کنیم، ما هرگز تا الان که این جا هستیم نمی‌خواهیم در یک قاب با آمریکایی‌ها باشیم، لذا دوستان میانجی ما خیلی در این بحث اصرار داشتند که بهرحال این دیگر آغاز گفت‌و‌گو‌ها است برای ادامه مذاکرات و این‌ها، ما گفتیم قطعا برای ما این جا حضور پیدا نمی‌کنیم و ما حتما در آن قاب نمی‌آییم شما خودتان می‌توانید اگر هر بحثی دارید با طرف آمریکایی و میانجی‌ها باشند ما برای مذاکره می‌آییم بدون این که در یک قاب باشیم. این هم دلیل دارد که حالا وقت آن این جا نیست که توضیح بدهم طبیعتا ما آن زمان وارد سالن شدیم و بحث هایمان را شروع کردیم. بحث‌ها خوب داشت پیش می‌رفت بحثی هم نبود تقریبا انتهای بحث‌ها بودیم که برای بخش دوم وارد بشویم، منتها من متوجه شدم در همین بخشی که ما داشتیم گفت‌و‌گو می‌کردیم ترامپ به صورت تهدیدآمیز شدید هم نسبت به هیئت مذاکره کننده، هم نسبت به رئیس جمهور ما، هم نسبت به حمله به سرزمین ما، صحبت کرده بود. من همان جا به آقای ونس گفتم آقای ونس ما این جا داریم گفت‌و‌گو می‌کنیم و امضا کردیم، بند اول این این جا است که تهدید و زور نباشد، ولی امروز رئیس جمهور شما تهدید و زور گفتند بدانید که ما هیچ وقت در زمان تهدید و زور مذاکره نمی‌کنیم، ما مذاکره را تمام کردیم و از جلسه آمدیم بیرون دیگر هم به جلسه برنگشتیم حتی پیگیری وقت ملاقاتی که بودند که حالا یک ملاقاتی با هیئت آمریکایی با حضور میانجی‌ها داشته باشیم این را دیگر قبول نکردیم ترک جلسه کردیم ولی نخست وزیر محترم پاکستان و اقای عاصم منیر بعنوان میانجی، نخست وزیر و وزیر خارجه قطر این‌ها آمدند پیش من با هم صحبت کردیم آنها نکاتی داشتند گفتم ما با شما صحبت می‌کنیم آنها نظرش این بود که بهرحال این مقطع را به جمع بندی برسانیم گفتیم با شما ما صحبت می‌کنیم ولی فعلا با هیئت آمریکایی صحبتی نداریم، لذا آن صحبت‌ها البته بحث صحبت‌هایی که در ۸۰ دقیقه صحبت شده بود بعد که این معلوم شد این اتفاق افتاده آن را جمع بندی کردیم جمع بندی همان بیانیه‌ای بود که دو میانجی ما قطر و پاکستان دادند و به نظر من دستاورد خوبی بود بریا این سفر مخصوصا بحث تنگه و بحث لبنان، بحث ویور نفت و بحث مربوط به آزادسازی پول‌ها که یکی از گام‌هایی است که پیش می‌بریم البته ما معتقدیم که باز هنوز اول کار هستیم و باید تلاش کنیم انشاالله که آن ۴ میدانی که من در مصاحبه اشاره کردم نیرو‌های مسلح ما در میدان نظامی و قدرت ما باید محکم و نیازمند یک نوسازی جدی هستند من حتما به سهم خودم باید تلاش کنیم آنها را نیرو‌های مسلح چه تجهیزات شان، چه خود پرسنل نیرو‌های نظامی را به ایشان توجه داشته باشیم، حتما بحث مردم توجه در حوزه خیابان و مردم، میدانی است که هم میدان نظامی، هم میدان دیپلماسی نیازمند این حضور خیابانی و میدانی مردم ما است واقعا این یک اتفاق بزرگ است که افتاده، طبیعتا میدان دیپلماسی را داریم دنبال می‌کنیم و مهم‌ترین این است که میدان نظامی، میدان دیپلماسی همه برویم در میدان خدمت به مردم عزیزی که باید منفعت این کار را در حل مشکلات اقتصادی، در توسعه اقتصادی، درجبران خسارت‌ها انشاالله انجام بدهیم.

سوال: حرف خاصی دارید برای کسانی که تریبون دارند در داخل ایران، ولی شاید حالا دلسوزانه به این انسجام ضربه وارد می‌کنند؟

قالیباف: بهرحال داشتن نقد حق همه است، آگاهی حق همه مردم است، البته ما، چون در جنگ هستیم، واقعا اگر بخواهیم همه چیز را بگوییم که همه آگاه بشوند به همان نسبت هم دشمن از اصرار ما مطلع می‌شود پس ما ناگزیر هستیم نه بی اعتمادی به مردم، بلکه بخاطر این که دشمن سواستفاده نکند ... خیلی این حرف‌هایی که بعضا می‌زنند شاید من این را توضیح بدهم همه قانع بشوند در این بخش‌ها، ولی ما معذور هستیم از آن توضیح دادن به این خاطر، الان بهرحال همه ما تحت فرامین رهبری هر ۴ میدان باید به پیش برویم از هرگونه حاشیه سازی پرهیز کنیم و بتوانیم منسجم کار را پیش ببریم ما یک دشمن واحدی داریم و یک اهداف بلندی وحدت داشته باشیم این را هم می‌گویم وحدت حول محور ولایت، نه وحدت آن چیزی که ما می‌گوییم، نه وحدت آن چیزی که ما می‌پسندیم، نه، وحدت آن چیزی که فرمان رهبری است چه در جنگش، چه در صلحش، چه در مذاکره اش، چه در توسعه اقتصادی اش، در بخش فرهنگی اش، این را باید پیش ببریم فصل الخطاب کلام رهبری است و دستور رهبری.